รำแม่นางด้งประเพณีโบราณของชาวบ้านโนนรัง ต.กระสัง อ.เมืองบุรีรัมย์

บ้านโนนรัง ต.กระสัง อ.เมือง จ.บุรีรัมย์ ชู“รำแม่นางด้ง” ประเพณีการร่ายรำเสี่ยงทาย เพื่อขอฟ้าฝนตามความเชื่อโบราณ ควบคู่กับการแสดงผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นชื่อของชุมชน มาสร้างจุดเด่นให้กับงาน เปิดหมู่บ้านชุมชนท่องเที่ยว  OTOP นวัตวิถี ภายใต้โครงการไทยนิยมยั่งยืน

บุรีรัมย์ไทม์ / “รำแม่นางด้ง” เป็นประเพณีท้องถิ่น ที่มีการรำเสี่ยงทาย เพื่อทำนายฟ้าฝนในแต่ละปี ของชาวบ้านโนนรัง หมู่๑๕ ต.กระสัง อ.เมือง จ.บุรีรัมย์ ได้ถูกนำมานำเสนอ เพื่อเป็นอัตลักษณ์เด่นของหมู่บ้านโนนรัง ควบคู่กับการจัดแสดงผลิตภัณฑ์ชุมชน ผ้าทอยกดอกลายขิด ซึ่งมีแห่งเดียวในบุรีรัมย์ การทำดอกโน จากกิ่งก้านต้นหม่อน เพื่อใช้ประดับงานบุญผะเหวด เทศมหาชาติ ในงานเปิดหมู่บ้านชุมชนท่องเที่ยว  OTOP นวัตวิถี ภายใต้โครงการไทยนิยมยั่งยืน ที่บ้านโนนรัง ต.กระสัง เมื่อช่วงหัวค่ำวันที่ ๑๖ ธันวาคม ที่ผ่านมา ซึ่งได้รับเกียรติจาก นายเกรียงไกร กิริวรรณา นายอำเภอเมืองบุรีรัมย์ เป็นประธานพิธีเปิด โดยมีนางรัชนี  สาระวิถี พัฒนาการอำเภอเมืองบุรีรัมย์ พร้อมส่วนราชการ ผู้นำองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น และชาวบ้านโนนรัง ร่วมในพิธีเปิดโดยพร้อมเพรียงกัน

การเปิดตัวหมู่บ้านชุมชนท่องเที่ยว  OTOP นวัตวิถี ของบ้านโนนรัง นี้นอกจากเพื่อเป็นการสร้างตลาดในชุมชน ดึงคนให้เข้ามาหมู่บ้าน ด้วยชุมชนท่องเที่ยว และพัฒนาคุณภาพ ยกระดับผลิตภัณฑ์ OTOP ของหมู่บ้านชุมชน เพื่อจำหน่ายให้แก่นักท่องเที่ยว รวมทั้งมีการเชื่อมโยงเส้นทางท่องเที่ยวให้มีความโดดเด่น มีความพร้อม บนอัตลักษณ์ของหมู่บ้านชุมชนท่องเที่ยว OTOP นวัตวิถี เพื่อเชิญชวนนักท่องเที่ยวให้เข้ามาเยี่ยมชม ทำให้เกิดการขยายผลการใช้สินค้าชุมชน และการท่องเที่ยวโดยชุมชน นำไปสู่การสร้างรายได้ให้กับชุมชน ซึ่งจะทำให้รายได้กระจายอยู่กับคนในชุมชน ทุกคนมีความสุข และสนองตอบต่อนโยบายของรัฐบาล

ภายในงานมีการแสดงพื้นบ้าน ที่เป็นไฮไลท์เด่นของงานคือ “รำแม่นางด้ง” ที่ถือเป็นประเพณีการรำเสี่ยงทาย ตามวิถีของชุมชนหมู่บ้าน ว่าในปีนี้จะมีฝนแล้งเกิดขึ้นหรือไม่ หากเกิดภัยแล้งขึ้น คนในชุมชนก็จะไปรำขอขมา ที่บริเวณโรงเรียนบ้านหนองม้า ต.กระสัง ซึ่งเป็นวัดเก่าแก่ของชุมชน ที่เชื่อว่ามีสิ่งศักดิ์สิทธิ์สิงสถิตย์อยู่บริเวณนั้น

โดยการรำแม่นางด้ง นั้นใช้ผู้ร่ายรำ ๘ คนขึ้นไป มีพานขันธ์ ๕ ดอกไม้ ธูปเทียน กระด้ง ๒ อัน คว่ำหน้าเข้าหากัน แล้วใช้ไม้คาน ๒ อัน แนบข้างบนและล่าง ให้กระด้งติดกันแน่น แล้วนำขันธ์ ๕ พ่อครู จากนั้นนางรำ ก็จะทำการร่ายรำ ประกอบดนตรี ที่มีแคน กลองยาว เป็นเครื่องดนตรีประกอบจังหวะการรำ ซึ่งตามความเชื่อของคนในชุมชน ว่าจะมีสิ่งศักดิ์สิทธิ์เข้าไปสิงอยู่ในกระด้ง แล้วแม่นางด้งก็จะพาไปบอกสาเหตุที่เกิดขึ้นจากสิ่งที่เสี่ยงทาย ว่าจะมีสิ่งนั้นสิ่งนี้เกิดขึ้นแล้ว ดีหรือไม่อย่างไร และจะต้องทำการจะขอขมาอย่างไร

นอกจากนี้ในงานยังได้มีการเปิดให้เยี่ยมชมหมู่บ้าน ชมการทอผ้าพื้นบ้าน ซึ่งเป็นผ้าไหม ผ้าฝ้าย ผ้าทอยกดอกลายขิด ที่เป็นลายแห่งเดียวในบุรีรัมย์ มีการตัดเย็บผ้าไทย การจักสานไม้ไผ่ การทำดอกโน เป็นดอกดาวเรือง จากกิ่งก้านต้นหม่อน เพื่อใช้ประดับในงานบุญผะเหวด เทศมหาชาติ การเพาะเห็ดนางฟ้า และกลุ่มวิสาหกิจข้าวอินทรีย์ การบายศรีสู่ขวัญ พร้อมกับชิมอาหารพื้นถิ่น และจำหน่ายสินค้าผลิตภัณฑ์ของชุมชน ให้ผู้มาร่วมงานและประชาชนทั่วไป ได้เลือกซื้อเป็นของขวัญของฝากที่ระลึกด้วย

นายอำเภอเมืองบุรีรัมย์ กล่าวว่า ชุมชนบ้านโนนรัง ถือเป็นชุมชนเก่าแก่ ที่มีเชื้อชาติลาวได้นำวัฒนธรรมการทอผ้าพื้นบ้านมาใช้ในหมู่บ้าน ทั้งผ้าไหม ผ้าฝ้าย และผ้าทอยกดอกลายขิด ที่มีแห่งเดียวใน จ.บุรีรัมย์ โดยการใช้เสน่ห์ ภูมิปัญญา วิถีชีวิตวัฒนธรรม และความคิดสร้างสรรค์มาเป็นผลิตภัณฑ์ OTOP และผลิตภัณฑ์ชุมชน ในการสร้างรายได้ให้กับชุมชน ซึ่งหากนักท่องเที่ยวที่จะเดินทางมาท่องเที่ยว ยังหมู่บ้านชุมชนท่องเที่ยว  OTOP นวัตวิถี ภายใต้โครงการไทยนิยมยั่งยืน ที่บ้านโนนรังนี้แล้ว นักท่องเที่ยวยังจะได้ชมประเพณีการรำเสี่ยงทาย “รำแม่นางด้ง” ที่เป็นวิถีชุมชน การรำเสี่ยงทาย ที่หาดูได้ยาก และแทบจะไม่มีที่ใดเหมือน.

Cr..สุรนาท เฉยกลาง / รายงาน